ກະຕູ

ຊົນເຜົ່າກະຕູເປັນນັກລ່າ ແລະ ຊາວນາທີ່ມີທັກສະທີ່ເຮັດກະສິກໍາແບບຫັນປ່ຽນ ແລະ ອາໄສໃນເຂດພູເຂົາອານນາມໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດລາວ ແລະ ພາກກາງຂອງປະເທດຫວຽດນາມ (ເຂດພູເຂົາອານນາມິດ). ປະຊາກອນທັງໝົດ, ປະມານ 300,000 ຄົນ, ແບ່ງລະຫວ່າງສອງປະເທດ.

ຍ້ອນບ່ອນອາໄສທີ່ຫ່າງໄກ ແລະ ເຂົ້າເຖິງຍາກ, ຊົນເຜົ່າກະຕູໄດ້ຮັກສາວັດທະນະທໍາຂອງພວກເຂົາ. ພວກເຂົາເຊື່ອໃນຜູ້ປະດິດສ້າງ (ແມ່ຍິງ) ທີ່ອາໄສຢູ່ເທິງຟ້າ, ແລະ ສ່ວນໃຫຍ່ເຊື່ອໃນວິນຍານທໍາມະຊາດຕ່າງໆ.

ບັນດາແມ່ຍິງຕໍ່າຜ້າໃນເຄື່ອງທໍຜ້າ – ເຕັກນິກເກົ່າສໍາລັບການສ້າງຜ້າ. ຜ້າຈະຖືກຕົກແຕ່ງດ້ວຍລູກປັດ, ແລະ ຖືກຫຍິບເປັນກະໂປ່ງ ແລະ ເສື້ອປົກຫຸ້ມ.

ໝູ່ບ້ານຂອງຊົນເຜົ່າກະຕູມີເຮືອນພິເສດ (ຣົງ) ທີ່ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ເອກະລັກ, ແລະ ຮັບວິນຍານທີ່ຮັກສາພວກເຂົາ. ເຮືອນເຫຼົ່ານັ້ນລວມເຮືອນຝັງຂະໜາດນ້ອຍ (ປິງ) ບ່ອນທີ່ເກັບກະດູກຂອງບັນດາສະມາຊິກຂອງກຸ່ມເຊື້ອສາຍທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ. ບັນດາເຮືອນຝັງດັ່ງກ່າວນັ້ນສ້າງເປັນສຸສານຂອງກະຕູ, ຫຼື ບ້ານຂອງຜູ້ທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ, ບ່ອນທີ່ວິນຍານຂອງບັນພະບຸລຸດດໍາລົງຊີວິດ. ໝູ່ບ້ານຂອງຄົນທີ່ມີຊີວິດຢູ່ ແລະ ໝູ່ບ້ານຂອງຄົນທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ ເຕີມເຕັມເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ: ໝູ່ບ້ານຂອງຄົນທີ່ມີຊີວິດຢູ່ຕ້ອງການບັນພະບຸລຸດສໍາລັບການປົກປ້ອງ ແລະ ວິນຍານຂອງບັນພະບຸລຸດອາໄສລູກຫຼານທີ່ມີຊີວິດຢູ່ສໍາລັບການດູແລ ແລະ ເອົາໃຈໃສ່ໃນຮູບແບບການຖວາຍອາຫານ.

ໜ້າເສຍດາຍ ທີ່ການປະຕິບັດທາງວັດທະນະທໍາ ແລະ ພິທີຕ່າງໆຍັງບໍ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ແລະ ຊົນເຜົ່າກະຕູທີ່ມີຊີວິດກະສິກໍາແບບດັ້ງເດີມແບບກຸ້ມຕົນເອງ,ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ຊົນເຜົ່າກະຕູແມ່ນຖືກສະແດງວ່າເປັນຄົນທຸກຍາກ ແລະ ປະຖົມປະຖານ. ຄວາມຈິງວ່າຫຼາຍຄົນຂອງຊົນເຜົ່າກະຕູອາໄສຢູ່ແຂວງເຊກອງ, ຊຶ່ງເປັນແຂວງໃໝ່ ແລະ ທີ່ທຸກຍາກທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ, ປະກອບກໍ່ພາບທີ່ຜິດພາບນີ້.